انسان شناس

سیالیت در توارد ذهنی

ensanshenas — Fri, 06 Jun 2008 07:56:49 GMT

خواهرزادهام دوم هنرستان است و الکتروتکنیک میخواند.معمولن ایام امتحانات دروس پایه دست به دامان من می شود تا باهم بخوانیم ورفع اشکال کنیم.امروز که با هم ریاضی می خواندیم واز تصاعدها ومثلثات و ماتریس ها و... می گفتیم، نکته ای به ذهنم رسید که برای خودم جالب بود:

ایام مدرسه دروس علوم پایه برایم جذاب بود وجدا از روش مندی منطقی حاکم برآن ها،کشف مجهولات درحل مسائل مرا دچار شعف خاصی می کرد.برای همین به این دروس علاقه خاصی داشتم و بیشتر ساعاتم را در خانه صرف حل مجهولات وتمرین های سخت ونیمه سخت ریاضی وفیزیک وشیمی می کردم.هرچه بیشتر تمرین می کردم بیشتر لذت می بردم.امروز سالها از آن روزها گذشته ومن در دانشگاه علوم انسانی خواندهام واز فضای منطقی ، محکم وقانونمند علوم پایه دور شده ام.

امروز دیگر "دال " ریاضی "مدلول" منطق را برایم ندارد.وقتی یک فرمول یا مجهولی می بینم "توارد ذهنی " ام دیگر جستجوی باحرارت راه حل ، انتخاب نوع وروش حل مجهول برای رسیدن به معلوم نیست.به نظر گذشت ایام وبودن درفضای علوم انسانی-- آن هم از نوع علوم اجتماعی که ماهیتا بین رشته ای است وهرگز یک قانون ثابت در سرتاپای آن دیده نمی شود – مدلول های ذهنی ام را به هم ریخته است.

حالا دیگر توابع مثلثاتی ، تصاعدهای هندسی ، توابع نمایی ولگاریتمی و... ساختارهایی نیستند که باید محتواها را طبق یک نظم سرجایشان بنشانم تا یک قانون اثبات شود. یک معادله سینماتیک ، شارمغناطیسی، ترمودینامیک و... را که می بینم دیگرتوارد ذهنی ام یافتن راه حل نیست.بلکه تصویری است از روزهایی که سرکلاس درس فرید قبادی، عابدینی ،میرصادقی، زرسازی ،ضرغام و... می نشستیم ودریک دوی ماراتن برای حل زودتر وبهتر ومنطقی تر می تاختیم. به نظرم مفهوم ریاضی دیگر در ذهن من استحاله شده است وبه جای آن همه قانون وفرمول من به یک ساختار منطقی می اندیشم .ساختاری که درعلوم انسانی آموخته ام نباید محکم وخدشه ناپذیر باشد.امروز به این نتیجه رسیدم که "توارد ذهنی" حتی برای یک آدم، یک مفهوم استاتیک نیست بلکه از یک سیالیت برخوردار است.گذر زمان، حوادث، خاطرات و... برآن موثر است ، حتی اگر "دال "آن به سختی علوم سختی مثل ریاضیات باشد.

----------------

درتوضیح به دوستی که در پست قبلی سندی دال بر تفکیک فضاها براساس جنسیت به ویژه پارک مادر خواسته اند : هفته نامه شهروند امروز ، شماره : 45 ، 15 اردیبهشت 1387، ص 71

تفکیک جنسیت، عرصه ای برای حکومت دولت بر تن وفکر

ensanshenas — Wed, 07 May 2008 09:03:02 GMT

مدتی است در جامعه زمزمه تفکیک فضاهای عمومی برمبنای جنس افراد به گوش می رسد.تاجایی که شهرداری تهران اقدام به احداث پارک آزادگان مادر درفضایی بزرگ ویژه زنان نموده که ورود هرمردی به آن جا ممنوع است.درنگرش عمومی ،زنانی که از چنین فضاهایی استقبال می کنند معمولا گمشده ای به نام «امنیت» و«آزادی» دارند،لذا طبیعی است که از متولیان وایجادکنندگان آن ها کمال تشکر را داشته باشند.اما همین سیاست تفکیک جنسیتی فضاهای شهری ،پارادکس هایی در ذهن ایجاد می شود که جا دارد آن ها را مطرح کنیم:

اولین تناقض خود را این گونه می نمایاند که« مگردولت نتوانسته امنیت وآزادی را برای زنان در همه فضاهای عمومی ایجاد کند که اکنون پس روی کرده وبادیوارهایی سخت به تفکیک فضا دست می زند؟»ازآن جایی که شرط ورود واستقبال زنان از چنین فضاهایی آن است که بپذیرند آزادی عمل دررفتارهایی مانند پوشش و نیز امنیت را درفضاهای عمومی تفکیک نشده ندارند، پس عموما پذیرش چنین پیش شرطی خط بطلان کشیدن توسط خود دولت برتمام تلاش های فکری، یدی وتبلیغاتی است که حاکمیت در سه دهه گذشته برای زنان داشته است.

اما دومین پارادکس آن است که زنان در ازای کسب آزادی وامنیت باید مدیریت تن وبدن وفکر خود را به قدرتی به نام دولت واگذارند .درغیر این صورت در خارج از محدوده تفکیک جنسیتی نمی توانند به لحاظ جسمی وروحی تامین باشند.

پارادکس سوم هم خودرا این گونه می نمایاند که اندک اندک راه را برای مدیریت تن وبدن نیمی دیگر از اعضای جامعه یعنی مردان درفضاهای عمومی دیگر می گشاید.وقتی زنان از فضاهای عمومی به بخش های تفکیک شده بروند عملا جامعه با دوبخش کاملا مجزا روبرو می شود و دربخشی که مردان قرار می گیرند هم به اجبار به مدیریت تن وبدن وفکر دولتی تن داده اند.

وجود این سه پارادکس با توجه به نگرش کرامت انسانی اسلام خود پارادکس چهارم را می آفریند.درهزاره سوم که بشر به آن میزان از توانایی عقلی واحساسی رسیده که می تواند خود را مدیریت کند،لزومی برای فضاهای اختصاصی درجهت کنترل شهواتش ندارد ،چه این که مردمانی که چنین نسخه هایی را برایشان می پیچند 1400 سال است که تحت لوای اسلام زندگی کرده وهمواره جز جوامع کم فساد دنیا بوده اند.لذا تفکیک جنسیتی درکل به ضرر هردوجنس وبه ضرر کل جامعه خواهد بود.

خنده و شادی ، کیمیای امروز

ensanshenas — Thu, 24 Apr 2008 19:51:41 GMT

خواهر کوچولوی من ، شیرین- که امسال پیش دانشگاهی می خواند- گاهی درخودش به شدت فرو می رود، بعد می گوید مرا بیرون ببرید وبگردانید تا خسته شوم وبیایم وبخوابم...

شاید این صحنه را شما هم که با هم سن وسالان او درارتباطید، زیاد ببینید، صحنه هایی که جوانان ونوجوانان امروزی در آفریدنشان بسیار تلاش می کنند! وقتی می پرسی چرا این طوری شدی ،معمولن هیچ جوابی ندارند.صحنه هایی که من وشما هم بارها وبارها آن هارا خلق کرده ایم، بی آنکه بدانیم چرا؟؟؟

امشب با او دراین باره صحبت کردم، می گفت هیچ دلیلی نیست، فقط ذهنم پراز همه چیز است وآن قدر پر ،که دوست ندارم به هیچ کدامشان فکر کنم. واقعن نمی دانست چرا به چنین حالتی دچار شده است وفقط فکر میکرد اگر بیرون برود وکمی بگردد خوب می شود...به او گفتم می دانی چرا ما جماعتی الکی خوش هستیم؟ چرا این قدر جشن های عجیب وغریب مثل جشن فارغ التحصیلی ، جشن رفت وآمدها به اماکن مقدس، انواع جشن های ضمیمه قبل وبعد عروسی و...در میان مردم ما رواج یافته ؟چون واقعا چیزی برای شادی نداریم! اوقات زندگی ما درروزمرگی خلاصه می شود: به محل تحصیل یا کار می رویم، شب برمی گردیم وفردا دوباره همه چیز از اول ... هیچ تنوع ونوآوری نداریم.هیچ چیز مارا قانع نمی کند، حتی وقتی برای تفریح هم می رویم، آن جا هم شاد نیستیم.ذهنی پراز دغدغه داریم. به تناسب هرکدام مشغول اندیشیدن به مسائل خود می شویم.

به یاد آوردم چندوقت پیش مادری درباره دخترنوجوانش با من حرف می زد، می گفت ازصبح تا شب اورا می گردانم از پارک واستخر گرفته تا مسافرت و سینما وبازار خرید و... بازهم وقتی شب به خانه می آییم می گوید خسته شدم از این زندگی که معلوم نیست به کجا می رسیم، هیچ تنوعی در آن نیست! این حرف ها را از خیلی ها شنیده ام، بی حالی
، بی حوصلگی ، بی انگیزگی ، کسالت وخلاصه همه چیزهایی که حامل انرژی منفی هستند.

سواد روانشناسی ندارم، شاید این نوعی افسردگی باشد ، اما از آن جا که فراگیری زیادی دارد ، به نظر خطرناک است. باید زودتر برایش چاره ای اندیشید. جامعه به انگیزه های مردمش برای زیستن زنده است، اگر انگیزه ها بمیرند، انسان ها مرده اند وجامعه قبرستان آدم ها ی متحرک می شود. باید به عوامل آن فکر کرد، چه چیزهایی باعث می شود جوان ایرانی از سنین جوانی ، به روزگار پیری بنشیند؟ زندگی را دست کم بگیرد، برایش تلاش درخوری نکند؟ چرا شادی وخنده در میان ما رخت بسته و رفته است؟ چرا نمی توانیم برای زندگی انگیزه های متنوعی داشته باشیم؟ ریشه های این وضعیت اسفبار کجاهاست؟

آرامگاه حکیم

ensanshenas — Sun, 06 Apr 2008 06:53:18 GMT

آغاز بهار امسال اگرچه با روزهایی تکراری شروع شد،اما تجربه تکرار هم برایم خوب بود.

دریکی از این روزها به اصرار خواهرزاده ام که عاشق گل وگیاه وطب گیاهی است ،به آرامگاه بوعلی رفتیم.نسبت به چندسال پیش که فکر کنم دانش آموز دبستانی بودم که به آن جا رفتم ،سالن های موزه ومقبره و یادمان وحتی فرش های موزه وخلاصه همه چیز سرجای خود بود تغییر زیادی در وضعیتشان به چشم نمی خورد. فقط چندتابلو اضافه شده بود که گل وگیاهان کوه الوند را جمع آوری و به پاس تحقیقاتی که حکیم برآن ها کرده بود خاصیت گیاهی شان را مکتوب کرده ونظر شیخ الرئیس را نیز بدان افزوده بودند.یکی دوتابلوی بزرگ هم شرح حال او بود که هردو مملو از جملات تکراری بود،همان جملاتی که معمولا در مدح وی شنیده ایم وحتی دربروشورهای راهنمای موزه هم همان ها را درج کرده بودند.

جمعیت زیادی اعم از توریست ها و سایر بازدید کنندگان آمده بودند وحتی پشت بام آرامگاه – جایی که برج یادمان مقبره حکیم قرار دارد- نیز افراد زیادی در تردد بودند. کارکنان موزه بی حال تر از آن بودند که بخواهند توضیحی بدهند برای همین تابلوها ونوشته ها تنها راهنمای مردم بود.فقط یکی از بازدید کنندگان به سراغ خانم راهنمایی رفت واو را آورد تا بیشتر بگوید او هم حرف های تکراری زد.با این حال جمعیت زیادی دوورش حلقه زدند،زیرا دوست داشتند بیشتر بدانند...

چیزی که یادم می آمد در روزگار کودکی دیده بودم والان نبود،میزی بود که رویش را بازدید کنندگان کنده بودند و نوشته رویش می گفت مال بوعلی بوده، که آن را ندیدم وبه جایش دومیز مطالعه بزرگ جدید گذاشته بودند.درضمن عکس منسوب به جمجمه بوعلی را هم ندیدم.

درضمن از کتابخانه ای هم که چندین کتاب در آن بود چیزی سردر نیاوردم که به چه کار می آید؟؟؟کتاب هایی مثل طب داخلی هاریسون و فرهنگ آکسفورد تا... که البته در دسترس نبود و کسی حق استفاده نداشت...

فقط یک دکه ی کوچک به فروش گیاهان سنتی و طبی زیرنظر متخصصین ایجاد شده بود که من ندیده بودم.

ازحق نگذریم،برج یادمان روی آرامگاه معماری خاصی دارد که فقط اوتوانسته اندکی بفماند که بوعلی بزرگ بوده است ، بزرگ و نه معمولی و نه کوچک...

بگذریم...

------------------------

هشتصدمین سال تولد مولانا هم گذشت و ترکیه حقا که حق حضرت مولانا را ادا کرد... حتی در دیدار بوش از ترکیه همسر اردوغان به همسر بوش دوجلد مثنوی معنوی هدیه کرد. مولویی که فقط مقبره اش در ترکیه است وحتی یک مصراع به زبان ترکی ندارد!!!

------------------------

اما بوعلی سینا ، در بخارا متولد شده ،روزگاری که بخارا ملک ایران بودو اکنون تاجیکستان وی را از آن خود می داند وخدا می داند چه خوابی دیده تا او را هم مال خود کند! با وضعیتی که موزه و آرامگاه بوعلی دارد بعید است این کار برای کشورهمسایه مان سخت باشد.کافی است فقط بفهمد ایرانی ها و دولت خدمتگزار حال وحوصله دفاع از پیشینه ی خود را ندارند. مثل چیزی که ترکیه فهمیده است...

------------------------

باورکنید کسی که بوعلی را نمی شناسد از موزه وآرامگاهش هرگز به درک ذره ای عظمت فکری ونبوغ اندیشه ای - که علم و دانشگاه های دنیا فقط در رشته پزشکی 700 سال مدیون اوهستند - نخواهد رسید.

تکریم بوعلی ومولانا و... تکریم اشخاص نیست، تکریم فرهنگی است که لیاقت پرورش چنین استعدادهایی را در دوره های مختلفی دارد. دوره هایی که علم کیمیا بود و زبان فارسی در تاراج حمله اعراب روبه ویرانی !

سادگی برای فهمیدن ...

ensanshenas — Wed, 30 Jan 2008 19:47:36 GMT

روزهایی که گذشت...

روزهایی که گذشت خیلی ها رفتند، خیلی ها هم هنوز در صف رفتن...

درمیان شان دوچهره خیلی غمناکم کرد: حاج قربان سلیمانی و دکتر سید جعفر شهیدی!

هر دو صاف وساده

بی غل وغش

من نمی توانم برای شهیدی بنویسم ، تنها چیزهایی که می توانم بگویم:

وقتی قیام حسین شهیدی را می خوانی درسطر سطرش نه تصویری از پیچیدگی ها وسخت گویی های جامعه شناسی معاصر می بینی و نه سرهم بندی های مردم شناسی ،نه زرو زیور های ادبی و نه به رخ کشیدن های یافته های تاریخی ونه تعصب های بیجای دینی ومذهبی وفرقه ای،اما همه چیز را در آن می بینی ....سادگی ،تحلیل،بحث، موشکافی،تعقل، ادله ،... ونتیجه !

امسال عاشورایم با این کتاب گذشت ...

حاج قربان هم از نسل موسیقی بود،از نوع فطری که با زوایای روح نسبتی دیرین دارد...

نمی دانم،او گام وپرده ودستگاه و میزان وریتم و ردیف و گوشه و ضرب ومضراب و... را از چه کسی آموخته بود اما شنیده بودم روزی روحانیی به او گفته بود دیگر ننواز! حرام است، او 16 سال به حرمت دین ننواخت، در فراق دوتار 3سال هم بیمار شد ... بعد روحانی دیگری به وی گفت بنوازواو نواخت ...

سادگی اش را که می بینم غبطه می خورم! نگرش سنتی به دین!

گاهی آن قدر با گزاره های مذهب سروکله می زنم که خودم سردرد می گیرم... فکر می کنم گاهی لازم است -درست یا غلط - صدای سازت را خاموش کنی ! به حرمت همان خدایی که وقتی سازت را به دست می گیری، صداهای موزونی خلق می کنی که درهارمونی شگفتش خلقی را به او نزدیک تر می سازی...فکر می کنم سکوت هم در ترکیب جادویی اش با صدا همان قدر خدایی کند ...

کسی چه می داند، شاید همه ی این سادگی ها مقدمه ای باشند برای فهم بیشتر!

گاز اشک آور برای ...

ensanshenas — Thu, 08 Nov 2007 06:34:57 GMT

سلام

این قصه هم زمانی شروع شد که شب سه شنبه – تعطیل – مهمان ستوده از دوستان قدیمی وعزیزمان بودیم.از آن جایی که ایشان همان شب دچار سوختگی با آب جوش شد، به داروخانه ی محل برای گرفتن وسایل پانسمان مراجعه کردیم.در راه بازگشت، کنار مسجدمحل، دو نفر که از وجنات یکی معلوم بود برادر بسیجی است ودیگری که پسری شانزده – هفده ساله،دعوا شده بود.برادر بسیجی دست مبارک را در جیب خود کرد وگاز اشک آور را به سمت صورت پسرک نشانه گرفت ومحل را با بوی مطبوع آن متبرک کرد. پسرک همان جا افتاد.

ما در حدود سی متری دعوا در حال حرکت بودیم.احساس کردم دیگر چیزی نمی بینم، نفسم بالا نمی آمدو تا منزل ستوده که یک کوچه فاصله بود، با بدبختی خودمان را رساندیم.

امروز پنج شنبه و ریه های من هم چنان درگیر است.دیشب به پزشک مراجعه کردم، گفت اثرات گاز در ریه کاملن مشهود است .صورت مریم هم دچار جوش های متورم شدو ندا که سابقه ی دردهای میگرنی هم دارد دچار سردرد وحشتناکی شده است وخلاصه همه مان به نوعی شیمیایی شدیم!!!

وقتی قدرت محترم ، به یک شهروند،عنوان بسیجی می دهد ودیگری به عللی از این عنوان محروم می شود، این نابرابری را چگونه تعریف می کند؟ به نظر می رسدبه او اجازه می دهد تا کسی را به عنوان مجرم بشناسد، دستگیر کند، تشخیص دهد، خودش را حق بداند،قضاوت کند، میزان مجازات را تعیین کند، مجازات کند ، زمان ومکان مجازات را تعیین کند، تصمیم بگیرد، عمل کند وخلاصه آن که همه چیز را به نفع خودش تعریف کند بدون آن که متوجه باشد این اسبابی که در جیبش هست علاوه بر مجرم، دیگران را هم مجازات خواهد کرد.

اگر مملکت آن قدر ناامن است که بسیجی درجیبش گاز اشک آور می گذارد، با من غیربسیجی چه تفاوتی داردو اگر امن است چه نیازی به آلت قتاله ؟؟؟!!!

باور کنید دوره ی این کارها گذشته است و متاسفانه یا خوشبختانه ما گذشته از همه ی این ها در یک مملکت زندگی می کنیم و هموطنیم و شاید آن دو، هم محلی هم بودند و خلاصه آن قدر پیوندهای مختلف میان ما و دیگران زیاد و پیچیده است که درصورت وصل شدن به یک قدرت هم نمی توان منکر وجود آن ها بود. چه نیازی به چنین کارها؟

کدام مقام است که بتواند تشخیص دهد طرف بسیجی دعوا حق بود، تشخیصش درست بود و میزان مجازات را با جرم درست اعمال کرد؟مگر این ها جز اصول اولیه قضاوت اسلامی نیست؟

نتیجه آن که ...

ensanshenas — Thu, 01 Nov 2007 15:24:05 GMT

سلام

می گن این شعر برگزیده سال ... میلادیه.مطمئن نیستم .نمی دونم حتی شاعرش کیه وکجاییه یا این که برگزیده چه سازمان یا چیز دیگه ایه،اینترنتم گشتم ، نقل قولا متفاوت بود.

به ایناش کاری ندارم اما :

وقتی به دنیا می آم سیاهم

وقتی بزرگ می شم سیاهم

وقتی می رم زیر آفتاب سیاهم

وقتی می ترسم سیاهم

وقتی مریض می شم سیاهم

وقتی می میرم هنوز هم سیاهم

وتو آدم سفید!

وقتی به دنیا می آیی صورتی هستی

وقتی بزرگ می شی سفیدی

وقتی می ری زیر آفتاب قرمزی

وقتی سردت می شه آبی می شی

وقتی می ترسی زردی

وقتی مریض می شی سبزی

وقتی می میری خاکستری می شی

حالا تو به من می گی رنگین پوست؟!

فعلن نتیجه می گیریم که روانشناسی و پزشکی باید به انسان شناسی بیشتر سر بزنن...

«چارخونه»، تلاش برای برتری چه کسی؟

ensanshenas — Thu, 25 Oct 2007 16:24:53 GMT

دیشب به اجبار سلیقه ی صاحبخانه ای که مهمانش بودم، طنز چارخونه را تماشا کردم.

جمله ای که به ذهنم رسید این بود:

بعد از تماشای هجو در لباس طنز سریال هایی مثل برره و... که فرهنگ،زبان وگویش های قومیتی خودمان را مسخره کردیم ،حالا نوبت به افاغنه وپاکستانی هاست.

درقسمتی که دیدم ،یک خانواده ی خرده بورژوای تهرانی در مقابل یک خانواده ی پائین افغانی و یک پاکستانی قرار گرفته بود، در این تقابل با کمک دیالوگ هاو صحنه پردازی ها و نریشن های نه چندان ماهرانه ی نویسندگان وکارگردان ،دائم مفاهیم « احمق بودن دیگری» و «پائین بودن دیگری» برای مخاطب بازنمایی می شدو جالب است که «خودی» بازتولید شده در این سریال هم ،خود مفهوم «احمق بودن »را بازتولید می کند.اما در این مسابقه به هرحال این «خودی» ایرانی است که بر«دیگری» غیرایرانی می چربد.

دراین قسمت، برمحور ایرانیت وایرانی بودن تاکید شده بود اما اساس این تاکید متاسفانه مقایسه ومخدوش کردن چهره ی اقوام همسایه درقالب زبان، فرهنگ، ذهنیت و شیوه ی تفکرشان بود .کسانی که روزگاری با ما برسرسفره ی یک فرهنگ تغذیه کرده اند. اگر روی کره زمین مجموعه های جمعیتی فارسی زبان را درنظربگیریم افغانستان وپاکستان جز مهم ترین بخش هاهستند واین نشان از گذشته مشترک ما باآن ها هرچند در دوره های دوردست و یا دست نیافتنی است.

اما نکته این جاست که اگر در سال های نه چندان قبل تر ، گویش تهرانی و فرهنگ پایتخت الگوی مسلط وقدرتمند بود وبقیه ی فرهنگ های داخلی ،جزءادواری آن محسوب می شدند ،از این رو ناخودآگاه عقب می رفتندوتخریب می شدند،حالا باید از فرهنگ تهرانی حرف بزنیم که به حکم قدرت رسانه ای در مرکز منطقه ی فارسی زبان دنیا قرار گرفته است ،اما توجهی نداریم که دیگرهای تعریف شده ی پیرامون این منطقه، هم فرهنگی های خودی هستند.

ما اگر می خواهیم به شیوه ی هزاران بار امتحان شده ی ناسیونالیستی که به بیراهه هم رفته، بگوییم «برتریم» ،چرا خودمان را با افاغنه یا پاکستانی هایی مقایسه می کنیم که در کشورشان سال هاست درگیر جنگ نابرابرندو هم اکنون فجایعی که در کشورشان اتفاق می افتد ونشان می دهد چه قدر ساختارهای قدرت در آن ها متزلزل و روبه ویرانی است،کشورهایی که گلویشان زیر چکمه های زور آمریکا وروسیه و... در حال خفه شدن است.اگر تفکرمان اشاعه ی «برتری » ماست در برابر فیلم سیصد قدعلم کنیم...

کاری که رسانه نه چندان ملی ما با ساخت هجو چارخونه انجام می دهد، نه اثبات خودی است که حذف دیگری است وآن چنان که تجربه نشان می دهد حذف دیگری ، حذف خودی را به دنبال خواهد داشت.اگر فارسی پاکستانی وافغانی را به سخره بگیریم چه چیزی از فرهنگ وزبان فارسی می ماند که قابل دفاع باشد؟

درسالی که همه ی سازمان ها ونهاد برای اتحاد ملی تلاش می کنند خیلی خوب است که برعناصری دست بگذاریم که هویت «خودی» و ایرانی بودنمان را برجسته می کند اما اگر این تلاش بر محور حذف یا مخدوش کردن چهره ی «دیگری» یعنی کشورهای همسایه ی هم فرهنگ مان باشد ،معلوم نیست ره صدساله ی رو به جلو را در چند ثانیه به هزاران سال عقب تر برگشته ایم!!!

آموزش ضمن خدمت

ensanshenas — Thu, 11 Oct 2007 20:50:18 GMT

بنا به خواست یکی از نزدیک ترین دوستانم تدریس یک دوره «ICDL »را برای کارکنان اداره ای پذیرفتم. وارد کلاس که شدم همه جور گروه سنی بودند. از خانم های دوره ی سنی بیست تا چهل یا حتی پنجاه و مردان حدود سی تا پنجاه. برای آنان قوانین سفت وسختی گذاشته بودند. اول این که همه ی کارکنان اداره باید مدرک «ای سی دی ال » را بگیرند.بعد این که درکلاس ها باید حضور فعال داشته باشند واز دوجلسه غیبت بیشتر، حذف می شوند و...

روز اول حرف هایم را نفهمیدند،آن روز من متوجه جوسنگین کلاس شدم.حتی یکی از آنان با لحن بدی بامن حرف زد. بعدکلاس با مسئول کلاس ها صحبت کردم وسعی کردم علت را جویا شوم. گفت : استادقبلی شان خیلی خوب بود و چون رفته ونمی تواند بیاید درمقابل شما موضع دارند. گفتم جل الخالق !ازکجا می دانند من چه جوری هستم ،الان که جلسه اوله !بعدشم مگه بچه های دبستانند!

جلسه بعد ،سعی کردم به طور فردی واز چندنفرشان و نه باهمگی صحبت کنم:

· بزرگ ترین مشکل ،اجبار برای حضور درکلاس ها بود.آنان خود را بی نیاز از آموزش مهارت های «ای سی دی ال» می دانستند.چون معتقد بودند هیچ دردی از آنان دوا نمی شود.مدرک هم که بگیرند فقط امتیازشان بالارفته، ممکن است چندهزارتومانی روی حقوقشان برود.

· مشکل بعدی ، درگیری های ذهنی وروزمره ی زندگی بود: کارکردن و خرج زن وبچه برای آقایان ومسئولیت خانه داری و تدبیربچه ها که مشکل خانم ها بود.

· مشکل دیگر ،عادت کردن به گفتار وروش استادقبلی بود.

دیدم حق دارند. هرسه مشکل مسائلی هستند که مانع یادگیری می شود.به اضافه ی بالابودن سن برخی از آنان که خود حجاب بزرگتری بود.

اینجا بود که (به قول منیژه وحامد)« انسان شناسی خیلی کمکم کرد!»بهترین روشی که فکر می کردم،نزدیک شدن به ذهن تک تک شان بود.بنابراین سعی کردم از ویدئوپروژکشن و کامپیوتر خودم کمتر استفاده کنم وبالای سر هرکدام شان بروم و حتی شده چندبار یک مطلب را بگویم.بخواهم که از دستان خودشان بیشترین استفاده را بکنند تا بتوانند درحل تمرین ها مشارکت داشته باشند.بارها وبارها به آنان می گفتم :اشتباه نکنید،کامپیوتر انسان نیست،باید کاملن برایش همه چیز مفهوم داشته باشد تا بتواند برای ما کاری انجام دهد .بنابراین مجبور می شدند کاملن همه چیز را گوش کنند و نکات را دقیق بفهمندتا خطاهای خود را پیدا کنند.رویکرد تدریسم را هم عوض کردم وبه جای تدریس صفحه به صفحه ی کتاب هر درس را با یک تمرین شروع کردم.طوری که فکرکنند درس قبلی است ،اما درحقیقت بعد از انجام تمرین هایی که در جلسه ی پیش یادگرفته بودند،نکته ی جدید را بدون ایجاد استرس وفشار وبا راحت ترین شکل ممکن می گفتم. دیگر راه افتاده بودند. وقتی سئوال می کردند بالای سرشان می رفتم وسعی می کردم تشویق شان کنم تا بازهم بپرسند. برخی سئوالات را هم عمدن جواب نمی دادم تا خودشان عملی انجام دهندتا درذهن شان بیشتر بماند.

الان از دوره ی اول چهارجلسه بیشتر نمانده است. برای من سروکله زدن با دانش آموز تجربه ی آموخته ای بود.اما با آدم هایی که ذهن شان به اندازه ی کوچک ترها باز نیست و درک فضای مجازی کامپیوتر برایشان دشوار است ، تجربه ی اول بود.

آنان ونمونه ی کارمندان دیگر این مملکت آدم هایی هستند که درگیر روزمرگی هایند و بدون آن که برایشان سئوالی پیش آمده باشد به اجبار تحت عنوان « آموزش ضمن خدمت» برایشان جواب سئوال می دهند.

در زمینه ی رایانه هم ، افرادی هستند که خودشان را بی نیاز از آموختن مهارت های هفت گانه وبین المللی کاربری رایانه می دانند،نه از آن جهت که واقعن بی نیازند،از آن جهت که برایشان دربین فشارهای روزمره ی زندگی جایی برای فکرکردن به اطراف وتجربیات دیگران وعلم ودانش روز فراهم نیست تا جایی که بارها می گفتند آخه دم پیری واین حرفا! یعنی چی؟

-------------------------------

بهتر نیست سازمان های زیربط آموزش ضمن خدمت به جای آن که خودشان مساله طرح کنند وپاسخ دهند راهکارهایی در پیش بگیرند که کارمندان خودشان احساس نیاز کنند؟ ساعت ها وقت وهزینه را صرف این می کنند که کارکنان را به اجبار سرکلاس هایی بکشانند که بازدهی ندارد جز افزایش حقوق، که بازهم تولید بارمالی برای دولت می کند. تازه دراین میان مهارت هایی هم وجود دارد مثل ای سی دی ال که از جایی دیگر آمده وتا بخواهد در فرهنگ ما جاباز کند خود سال ها طول می کشد و این از بدترین ایتم های آموزش ضمن خدمت است.

معرفی منبع یا پاسخ . . .

ensanshenas — Wed, 03 Oct 2007 19:22:10 GMT

سلام

قصه ی این پست از آن جا شروع شد که درجمعی،گفتگو وبحث بین من وشخص دیگری درباره ی سئوالی درگرفت.دراین میان سئوال اصلی تبدیل به چندین سئوال و بحث نیمه کاره ماند.حالا چندسئوال آن مباحثه را ذکر می کنم و اگر کسی پاسخی برای آن ها دارد یا منبعی ،دریغ نکند:

· درزمان خلیفه دوم که مسلمین به ایران حمله کردند،اسلام اولیه ای که به ایران رسید ودرآن پا گرفت اسلام سنی بود.اما امروزه مذهب اکثریتی درایران شیعه است.این تغییرنگرش وچرخش درایران چگونه اتفاق افتاد؟ آیا مکانیسم این تغییر صرفا رسمی شدن مذهب شیعه توسط صفویان بود واین تنها دلیلش بود؟به عبارتی فشارحکومتی باعث همه گیری شیعه شد؟اصلا شیعه چگونه به ایران وارد شد؟ آیا می توان از نقش امامزاده ها – که تعداد نسبتا زیادی از آنان در ایران هستند- در گسترش فرهنگ تشیع حرف زد؟آیا شیعه ای که وارد ایران شد،شیعه ای تحت تاثیر سازوکارهای فرهنگی در ایران وملل اطرافی که از آن وارد شده،بوده؟یعنی چیزی که درابتدا به نام شیعه در ایران گسترش یافت با آن چه در عربستان شکل گرفت چه تفاوت هایی داشت؟ ...

همان طور که می بینید سئوالات از دومنظر ایجادشده اند: یکی منشا شیعه در ایران ودیگری گسترش آن .

اگرچه ظاهر این سئوالات تاریخی است،اما پاسخ را بیشتر از منظر فرهنگی – انسان شناسی تاریخی – جستجو می کنم...

(درپرانتز ای کاش این رشته در کشورما آن قدر پاگرفته بود که می توانستم به منابع تاریخی انسان شناسی در ایران رجوع کنم)